Poesía de poetas individuales

AO PÉ DE CADA HORA. TEMPO DE COMPOSTELA (GARCÍA BODAÑO, SALVADOR)

Ao pé de cada hora, opera prima de García-Bodaño, está organizada en catro seccións. A primeira " Oracións para os vosos nomes " , susceptible de ser clasificada baixo a etiqueta de poesía civil, compón un mosaico de elexías dirixidas a figuras senlleiras da política, da arte e da literatura galega. As tres restantes seccións, " Pregoeira da ledicia " , " O teu corpo florido " e " Ausencia e noiva baixo raíces " , constitúen unha manifestación da lírica amorosa, que adquire matices de universalidade. Poesía nos dous casos, como quería Worsworth, da emoción evocada desde o recordo, elaborada reflexivamente polas forzas activas da conciencia. O segundo poemario, Tempo de Compostela, está formado por tres seccións, que levan por título " Poemas diacrónicos " , " Poemas contemporáneos " e " Poemas nominados " , ás que lles hai que engadir tres textos limiares e un texto epilogal. Tempo de Compostela comeza coa introducción dunha figura ficcional, un poeta compostelán que viviu durante séculos, ó que se lle atribúe a creación de " belas composicións nacidas do seu xenio ao fío do lento pasar dos séculos ata estes nosos días de hoxe " , isto é, dos poemas que integran a obra. Deste xeito atopa xustificación a presencia dos " poemas diacrónicos " , compostos a imitación dunha serie de modelos textuais tomados das diferentes etapas da historia da literatura galega, desde a Idade Media ata a actualidade. O presente volume é unha magnífica ocasión para achegármonos á traxectoria poética de García-Bodaño que abala entre o intimismo de raizame existencialista, a liña amorosa, un lirismo elexíaco, a aproximación a diversas etapas da nosa literatura e máis unha crítica mordaz da sociedade urbana.

OBRA POÉTICA GALEGA LUÍS AMADO CARBALLO (AMADO CARBALLO, LUÍS)

Luís Amado Carballo (Pontevedra, 1901-1927) é unha das figuras máis relevantes da poesía galega do século XX. Iniciador do hilozoísmo, unha das estéticas máis fecundas nas nosas letras, desenvolveu un labor poético fundamental, gabado tanto polos seus contemporáneos como polos especialistas actuais. A presente edición, que se publica con ocasión do centenario do nacemento do poeta pontevedrés, alén de examinar polo miúdo a súa traxectoria vital e literaria, pon nas mans dos lectores Proel, único poemario publicado en vida do autor, O galo e outros poemas soltos recollidos de diversos xornais e revistas da época. Luís Alonso Girgado (Ferrol, 1946), licenciado en Filoloxía Románica e catedrático de Lingua e Literatura Españolas, preparou edicións de Fole, Álvarez Limeses e Amado Carballo e foi autor de escolmas do conto galego contemporáneo.

TRENEN ABIADURA (GARDE IRIARTE, LUIS)

Gizakiak gaur ez zukeen poesia asmatuko, idatzi zuen Paul Valéryk ohar batean. Azken tren motelean leihatilatik begira adierazpen bitxi hartaz hausnartzen du bidaiariak. Gure abiadura handiko trenen garaian oraindik posible dira paisaia eta begirada geldiak; idatz daiteke gaur poesia? Liburuaren bigarren atalean Veneziara egindako amodioranzko eta desamodioranzko bidaia oroitzen du bidaztiak, malenkoniaz baina ironiatsu, Mosku-Vladivostok tren transiberiarraren ibilbidea You Tuben dakusan bitartean. Erantzun dio olerki honek lehengo poemaren galderari?

A ULL NU (VALLVERDÚ AIXALÀ, JOSEP)

En diu Joan Martí i Castell al pròleg del llibre que "Vallverdú és una observador a ull nu; ni té necessitat ni vol res que s'interposi entre la seva més pregona humanitat i l'entorn més proper i més llunyà que l'envolta. Per això és molt encertat i té peculiar significat el títol que ha volgut donar al conjunt variat de poemes que recull en aquesta obra. Un poemari que avança amb sinceritat i pulcritut promeses amb la capçalera epigràfica, gravada en pedra ferma, dedicada a l'Antonieta: quatre versos d'art major, decasíl·labs i amb rima assonant, on es mesclen la saviesa, l'esperança, l'atzar, el pas dels segles, la pols dels difunts i l'oblit dels qui viuen. I la nitidesa i la veracitat es van desenvolupant sense defallir ni decebre mai, ni un instant ni un mot, al llarg de tot el llibre".

LA PARAULA EN EL TEMPS (COMELLES GARCIA, SALVADOR)

Eutonia A files, pel seu nom, se'ls va cridant: trapezi, adductors... tots a la cita; vinguts d'un altre món, com per encant, cada un dels músculs veus com ressuscita. Amb quina enveja mira, tot esquiu, un esquelet (l'Alfred), des del darrere, el llarg silenci d'un hipopressiu, quan queda el món suspès en una apnea. I a tot arreu del cos es fa dissabte i tots els finestrons els veus obrir. Per recambrons i escales oblidades hi corre un aire nou i el que era clos es bada. Per a tu ara comença un nou matí. I ara sí, ja et pots desemmandrir

VELLUT DE VEUS . POESIA INÈDITA (FAGES DE CLIMENT, CARLES)

El recull de poemes inèdits de Fages de Climent que teniu a les mans no és, com en altres ocasions, una selecció definida pel poeta, sinó un conjunt de composicions esparses que ara us oferim ordenades i anotades per Jordi Pla. En els seus versos hi trobem els temes que conformen la poètica del nostre autor: el sentiment amorós, sempre present; el paisatge empordanès -els rius, les cales i la tramuntana-; els vells amics i coneguts, a qui dedica diverses composicions i alguns poemes de caire més espiritual. I, per sobre d'això, com a denominador comú, el verb intens de Fages, el seu treball d'orfebre de la llengua. El títol, Vellut de veus, ens remet a un dels magnífics versos d'aquest poemari i il·lustra a la perfecció la sonoritat i el caràcter coral d'aquest recull.

FES-TE PARAULA (FÀBREGA SELVA, JOSEP)

Aquest és un llibre autobiogràfic on Fàbrega reflexa el descobriment de la paraula i del món d'un noi "que vivia en una casa de pagès pobra, sense llum ni aigua, que anàvem a buscar a una font a una hora lluny". Els grocs es descabdellen i s'enfiten amb el xerric tenaç de les cigales que no saben callar. I una enganyifa de blaus albicantats desencoratja el poc braó d'un cel amb beis de grises bromallades al bec de la solana i els llucs verdals i bruts d'allà a la vinya. Hi ha, vives, al teulat, tres sargantanes.

POESÍA EDUARDO PONDAL (PONDAL, EDUARDO)

Eduardo Pondal (1835-1917) é, xunto con Rosalía de Castro e Curros Enríquez, un dos tres grandes autores do Rexurdimento do século XIX. El é o poeta dos pinos, o bardo, a memoria antiga da Galicia celta, os verdes castros, mitos históricos do mundo anterior á cegada do romano. A súa obra " Queixumes dos pinos " é referencia obrigada na procura das raíces de identidade da nación galega, os fillos de Breogán, e o primeiro grande esforzo para a construcción duna lingua literaria e culta. Esta edición da súa poesía, comentada e anotada, introduce ó lector no mundo poderoso e baril da nosa máis remota memoria, vizosa fonte de inspiración que unha riquísima tradición continúa.

EL DON DE LA IGNORANCIA (CORREDOR-MATHEOS, JOSÉ)

Con una trayectoria de sorprendente coherencia, la obra de José Corredor-Matheos ha ido profundizando, depurando, sus presupuestos iniciales, y acentuando su perfil personalísimo y un tanto excéntrico con respecto a sus coetáneos de la generación del cincuenta. En la tradición de la «poesía pura» de Juan Ramón o Valéry, Corredor-Matheos entiende el poema como una visión detenida de lo fugaz, una cristalización del fluir o una aprehensión del destello que los objetos o el paisaje ofrecen al sujeto. Su expresión justa y esencial, despojada y autosuficiente, y su tonalidad serena delatan además la gravitación explícita de la poesía oriental. El don de la ignorancia, que prosigue la estela de un libro tan original como Carta a Li-Po, se convierte en su poemario más preciso, el de expresión más ceñida y natural. Dividido en cuatro partes, El don de la ignorancia arranca con algunos poemas de extrañeza y asombro por la mera existencia. En ellos se habla de la necesidad de «sosegar el espíritu / entre el pavor y el gozo / de vivir». La segunda parte recoge poemas elegiacos a modo de homenajes a personas ya desaparecidas, contrapunteados por otros dedicados a artistas vivos. Le suceden, en la tercera, composiciones de reencuentro con lo cotidiano y lo natural, en la que los poemas abordan los vínculos que establecemos con los objetos, así como la lección de trascendencia que se desprende de ellos. Por último, la cuarta parte versa sobre la, en términos budistas, serena constatación del vacío cósmico: el no pensar, el perder la corporeidad, el desaparecer en la contemplación como los pájaros: «¿cuándo podré crear / un mundo tan real / como irreal es éste / en el que vivo?». Ahí se nos manifiesta una concepción de la poesía como elemento efímero que forma parte del universo.